درهم‌کنش‌های پویا در فلات ایران

در جست‌وجوی چشم‌اندازهای انسان‌ساخت

۱۶–۱۸ دسامبر ۲۰۲۵

کنفرانس آنلاین

فراخوان

«و چگونه از زمین سرخ گیاه سبز بروید؟»
—بهرام بیضایی، آرش

درک مسیرهای فرهنگی جوامع ارتفاعات نیازمند چیزی فراتر از مطالعات موردی منفرد است. این امر مستلزم چارچوبی یکپارچه است که چشم‌انداز را به‌عنوان آرشیوی از دگرگونی‌های انسان‌ساخت تلقی کند، جایی که الگوهای سکونت، خاک، سامانه‌های آبی و داده‌های باستان‌شناختی ردپای تصمیم‌گیری‌های گذشته را حفظ کرده‌اند. این بحث با تمرکز بر درهم‌کنش‌های پویا میان انسان و محیط آغاز می‌شود؛ درهم‌کنشی که خطی و علت–معلولی ساده نیست، بلکه از طریق بازخوردهای چندلایه آشکار می‌شود. چارچوب تفسیری ما «باستان‌شناسی چشم‌انداز» است، رویکردی که فراتر از محدودهٔ سایت‌های منفرد حرکت کرده و شبکه‌ها، فضاهای بینابینی و مسیرهای بلندمدت دگرگونی‌های انسان–محیط را بازمی‌خواند.

از این دیدگاه، «چشم‌انداز انسان‌ساخت» صرفاً یک برچسب نیست، بلکه طیفی از شواهد باستان‌شناختی است. این شواهد هم سازوکارهای سازگاری روزمره و هم نیروهای دگرگون‌ساز را آشکار می‌سازند که طی سده‌ها چشم‌اندازها را «انسان‌ساخت» کرده‌اند. این دگرگونی‌های عمدی و ناخواسته به‌طور مشترک سیمای امروزی ارتفاعات ایران را شکل داده‌اند.

فلات ایران با زمین‌سیمای متنوع، اکولوژی‌های شکننده و مرزهای سیاسی متغیر، بستر غنی‌ای برای بررسی نحوهٔ مواجهه جوامع با عدم قطعیت‌های محیطی، نوسانات منابع و تغییرات اجتماعی فراهم می‌کند. از این رو، ما از پژوهشگران دعوت می‌کنیم در این کنفرانس آنلاین به موضوعاتی بپردازند که چشم‌انداز، تعامل انسان و محیط و سازمان فضایی را در کانون توجه قرار می‌دهد. همچنین به‌طور ویژه از پژوهشگران جوان و همکاران مستقر در ایران استقبال می‌کنیم.

محورهای پیشنهادی

همچنین از روش‌های نوآورانه مانند مدل‌سازی فضایی، سنجش از دور (پهپادها، لایدار، فتوگرامتری)، تحلیل شبکه مبتنی بر GIS، باستان‌جغرافیا و رویکردهای داده‌باز، و نیز داده‌های جانشین (ایزوتوپ‌ها، باستان‌گیاه‌شناسی، جانورباستان‌شناسی، پروتئومیک) برای بازسازی شیوه‌های زندگی باستانی استقبال می‌کنیم.

حیطه زمانی: هر دوره‌ای از تاریخ باستان‌شناسی ایران.
حیطه جغرافیایی: تعریف گستردهٔ برنامهٔ ۲۱۷۶ بنیاد پژوهش آلمان از «فلات ایران»، شامل ایران کنونی و مناطق مجاور همچون کردستان عراق، کوه‌های کپه‌داغ و قفقاز جنوبی.

راهنمای ارسال

مشتاق دریافت پیشنهادهای شما و گفت‌وگویی پربار دربارهٔ اینکه چگونه کنش انسان، عمدی یا غیرعمدی، چشم‌اندازهای فلات ایران را ساخته است، هستیم.